Painless Blood in Urine: More Serious Than It Seemsปัสสาวะเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บ อันตรายกว่าที่คิด
Pain is not a safety test. Visible blood may be an early sign of a urinary tract problem—even when it appears once, causes no pain and disappears on its own.
“ไม่เจ็บ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่อันตราย” เลือดที่มองเห็นในปัสสาวะอาจเป็นสัญญาณแรกของโรคทางเดินปัสสาวะ แม้เกิดเพียงครั้งเดียวแล้วหายไปเอง
A painless episode can still arise from the bladder, kidneys, ureters, prostate or urethra. Cancer is not the only cause, but it is one of the important diagnoses that must not be missed.
เลือดที่ไม่ทำให้เจ็บอาจมาจากกระเพาะปัสสาวะ ไต ท่อไต ต่อมลูกหมาก หรือท่อปัสสาวะ มะเร็งไม่ใช่สาเหตุเดียว แต่เป็นหนึ่งในโรคสำคัญที่ต้องตรวจไม่ให้พลาด
Why Can “No Pain” Be Misleading? ทำไม “ไม่เจ็บ” จึงทำให้เข้าใจผิดได้?
Stones and acute infection often cause pain or burning, so people may expect every serious urinary problem to hurt. That is not true. A lesion on the lining of the bladder or upper urinary tract may bleed before it obstructs urine flow or irritates surrounding tissue.
The European Association of Urology notes that hematuria is the most common finding in non-muscle-invasive bladder cancer, and visible hematuria is associated with a higher stage at diagnosis than non-visible hematuria. This does not mean every red urine episode is cancer; it means the symptom deserves a proper work-up.
นิ่วและการติดเชื้อเฉียบพลันมักทำให้ปวดหรือแสบ หลายคนจึงคิดว่าโรคร้ายแรงทุกชนิดต้องเจ็บ ซึ่งไม่จริง รอยโรคที่เยื่อบุกระเพาะปัสสาวะหรือทางเดินปัสสาวะส่วนบนอาจมีเลือดออกก่อนที่จะอุดกั้นทางเดินปัสสาวะหรือระคายเนื้อเยื่อรอบข้าง
แนวทาง European Association of Urology ระบุว่า hematuria เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุดของมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้ากล้ามเนื้อ และผู้ที่เห็นเลือดด้วยตาเปล่ามีความสัมพันธ์กับระยะโรคที่สูงกว่ากลุ่มที่ตรวจพบเลือดด้วยกล้องจุลทรรศน์ ทั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่าปัสสาวะแดงทุกครั้งคือมะเร็ง แต่หมายความว่าควรตรวจหาสาเหตุอย่างเหมาะสม
Even if it stops, it still counts.
Bleeding may be intermittent. Normal-looking urine later in the day does not explain the earlier episode and does not rule out a urinary tract lesion.
แม้เลือดหยุดแล้ว อาการครั้งนั้นยังมีความหมาย
เลือดอาจออกเป็นช่วงๆ ปัสสาวะที่กลับมาใสภายหลังไม่ได้อธิบายสาเหตุของครั้งก่อน และไม่ได้ตัดโรคในทางเดินปัสสาวะออก
Possible Causes of Visible Hematuria สาเหตุที่ทำให้เห็นเลือดในปัสสาวะ
Urinary Tract Tumors เนื้องอกทางเดินปัสสาวะ
Bladder, kidney or upper-tract urothelial cancer may present with painless bleeding.
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ไต หรือเยื่อบุทางเดินปัสสาวะส่วนบนอาจเริ่มด้วยเลือดออกโดยไม่เจ็บ
Stones or Infection นิ่วหรือการติดเชื้อ
These often cause pain, fever or burning, but symptoms vary and some episodes are mild.
มักมีปวด ไข้ หรือแสบ แต่ความรุนแรงของอาการแตกต่างกัน และบางรายอาการน้อย
Prostate, Kidney and More ต่อมลูกหมาก ไต และสาเหตุอื่น
BPH, glomerular disease, trauma, recent procedures and vigorous exercise are among other possibilities.
ต่อมลูกหมากโต โรคไตที่หน่วยกรองไต อุบัติเหตุ หัตถการ และการออกกำลังหนักเป็นสาเหตุอื่นที่พบได้
Red Urine Is Not Always Blood ปัสสาวะแดงไม่ใช่เลือดเสมอไป
Beetroot, food coloring and medicines such as rifampicin or phenazopyridine can change urine color. Menstrual contamination can also affect a sample. A urinalysis with microscopy helps confirm whether red blood cells are present.
However, do not assume the color is harmless without checking—especially if it is new, unexplained or recurring.
บีทรูท สีผสมอาหาร และยาบางชนิด เช่น rifampicin หรือ phenazopyridine อาจเปลี่ยนสีปัสสาวะได้ เลือดประจำเดือนอาจปนในตัวอย่าง การตรวจปัสสาวะร่วมกับกล้องจุลทรรศน์ช่วยยืนยันว่ามีเม็ดเลือดแดงจริงหรือไม่
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียงสีจากอาหารหรือยา โดยเฉพาะเมื่อเกิดใหม่ ไม่ทราบสาเหตุ หรือเป็นซ้ำ
Who Needs Particular Attention? ใครควรใส่ใจเป็นพิเศษ?
| Risk factor ปัจจัยเสี่ยง | Why it matters เหตุผลที่สำคัญ | What to tell the urologist ข้อมูลที่ควรแจ้งแพทย์ |
|---|---|---|
| Smoking historyประวัติสูบบุหรี่ | A major risk factor for urothelial cancerเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งเยื่อบุทางเดินปัสสาวะ | Current or former use and approximate pack-yearsสูบอยู่หรือเคยสูบ และจำนวน pack-years โดยประมาณ |
| Age and recurrent bleedingอายุและเลือดออกซ้ำ | Risk of important urinary disease rises with age and repeated episodesความเสี่ยงโรคสำคัญเพิ่มตามอายุและการเป็นซ้ำ | First episode, recurrence, clots and durationเกิดครั้งแรกหรือซ้ำ มีลิ่มเลือดหรือไม่ และนานเท่าใด |
| Occupational or treatment exposureสารเคมีจากงานหรือการรักษาเดิม | Some aromatic amines, pelvic radiation and cyclophosphamide increase riskสาร aromatic amines บางชนิด รังสีอุ้งเชิงกราน และ cyclophosphamide เพิ่มความเสี่ยง | Work history, prior cancer treatment and radiationประวัติอาชีพ เคมีบำบัด และรังสีรักษา |
| Anticoagulants or antiplateletsยาต้านการแข็งตัวหรือยาต้านเกล็ดเลือด | They can worsen bleeding but do not prove there is no underlying lesionยาอาจทำให้เลือดออกมากขึ้น แต่ไม่ได้ยืนยันว่าไม่มีรอยโรคซ่อนอยู่ | Exact drug, dose, last dose and reason for useชื่อยา ขนาดยา เวลาที่กินล่าสุด และเหตุผลที่ต้องใช้ |
Do not stop a blood thinner on your own.
A clinician must balance the bleeding problem against the risk of stroke, heart attack or thrombosis. The medicine may reveal bleeding from an underlying lesion rather than being the whole explanation.
ห้ามหยุดยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือดเอง
แพทย์ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างเลือดออกกับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง หัวใจขาดเลือด หรือลิ่มเลือดอุดตัน ยาอาจทำให้รอยโรคเดิมมีเลือดออกชัดขึ้น ไม่ได้แปลว่ายาเป็นสาเหตุทั้งหมด
How a Urologist Investigates Hematuria แพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะตรวจอย่างไร?
History and Examination ซักประวัติและตรวจร่างกาย
Color, clots, timing, pain, infection symptoms, medicines and risk factors
สี ลิ่มเลือด ช่วงเวลาที่ออก อาการปวด การติดเชื้อ ยา และปัจจัยเสี่ยง
Urine and Blood Tests ตรวจปัสสาวะและเลือด
Microscopy; culture when infection is suspected; blood count and kidney function as indicated
กล้องจุลทรรศน์ เพาะเชื้อเมื่อสงสัยติดเชื้อ รวมถึงเม็ดเลือดและการทำงานไตตามข้อบ่งชี้
Upper-Tract Imaging ภาพทางเดินปัสสาวะส่วนบน
Ultrasound, CT urography or MRI-based imaging selected for the patient
เลือก ultrasound, CT urography หรือ MRI ตามความเสี่ยง ไต และข้อห้ามของแต่ละคน
Cystoscopy ส่องกล้องกระเพาะปัสสาวะ
A small scope directly examines the urethra and bladder lining; urine cytology may be added selectively
กล้องขนาดเล็กตรวจท่อปัสสาวะและเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะโดยตรง อาจเพิ่มเซลล์วิทยาปัสสาวะในบางราย
Why can’t ultrasound alone clear the bladder?
Ultrasound is useful for kidney masses, hydronephrosis and some bladder abnormalities, but it cannot rule out every cause of hematuria. EAU guidance states that currently available urine tests cannot replace cystoscopy when evaluating suspected bladder cancer.
ทำไม ultrasound อย่างเดียวจึงยังไม่พอ?
Ultrasound มีประโยชน์ในการดูไต ภาวะไตบวม และความผิดปกติบางชนิดในกระเพาะปัสสาวะ แต่ไม่สามารถตัดทุกสาเหตุของ hematuria ได้ แนวทาง EAU ระบุว่าการตรวจปัสสาวะที่มีอยู่ยังใช้แทนการส่องกล้องไม่ได้เมื่อประเมินมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
When Is It an Emergency? เมื่อใดควรไปฉุกเฉิน?
Seek urgent or emergency care now if you have:
- Inability to pass urine, especially with clots or painful bladder fullness
- Heavy or ongoing bleeding, large clots, weakness, dizziness or fainting
- Fever, chills, confusion or appearing very unwell
- Severe flank pain, vomiting, a solitary kidney or known kidney impairment
- Blood after significant trauma
ควรไปโรงพยาบาลเร่งด่วนหรือฉุกเฉินเมื่อมี:
- ปัสสาวะไม่ออก โดยเฉพาะเมื่อมีลิ่มเลือดหรือปวดตึงท้องน้อย
- เลือดออกมากหรือต่อเนื่อง ลิ่มเลือดก้อนใหญ่ อ่อนแรง เวียนศีรษะ หรือเป็นลม
- ไข้ หนาวสั่น สับสน หรือดูป่วยมาก
- ปวดสีข้างรุนแรง อาเจียน มีไตข้างเดียว หรือไตทำงานผิดปกติ
- ปัสสาวะเป็นเลือดหลังอุบัติเหตุรุนแรง
Arrange a Hematuria Assessment in Pattaya นัดประเมินปัสสาวะเป็นเลือดในพัทยา
If you have seen red, pink, tea-colored or cola-colored urine without an obvious explanation, document when it happened and arrange an assessment. A urologist in Pattaya can select the appropriate urine tests, imaging and cystoscopy based on your history and risk.
หากเห็นปัสสาวะสีแดง ชมพู สีชา หรือสีโคล่าโดยไม่มีคำอธิบายชัดเจน ให้จดช่วงเวลาที่เกิดและนัดประเมิน แพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะในพัทยาจะเลือกการตรวจปัสสาวะ ภาพถ่าย และการส่องกล้องให้เหมาะกับประวัติและความเสี่ยงของคุณ
Frequently Asked Questions คำถามที่พบบ่อย
Is painless blood in urine more concerning than painful bleeding?ปัสสาวะเป็นเลือดแต่ไม่เจ็บน่ากังวลกว่าแบบเจ็บหรือไม่?
Neither pattern should be self-diagnosed. Pain often accompanies stones or infection, while painless visible hematuria is a classic presentation that requires assessment for urinary tract tumors among other causes.
ทั้งสองแบบไม่ควรวินิจฉัยเอง อาการปวดมักพบร่วมกับนิ่วหรือการติดเชื้อ ส่วนเลือดที่มองเห็นโดยไม่เจ็บเป็นรูปแบบสำคัญที่ต้องประเมินเนื้องอกทางเดินปัสสาวะร่วมกับสาเหตุอื่น
Can I ignore one episode if the urine is clear now?เกิดครั้งเดียวแล้วปัสสาวะใส สามารถปล่อยไว้ได้หรือไม่?
No. Visible bleeding may be intermittent. A single unexplained episode should be reported and assessed even if it has stopped.
ไม่ควร เลือดอาจออกเป็นช่วงๆ หากเห็นเลือดโดยไม่ทราบสาเหตุ แม้เพียงครั้งเดียวและหยุดแล้วก็ควรแจ้งแพทย์และรับการประเมิน
Can blood thinners cause hematuria?ยาละลายลิ่มเลือดทำให้ปัสสาวะเป็นเลือดได้หรือไม่?
They can make bleeding more apparent or severe, but an underlying urinary lesion may still be present. Do not stop the medicine without the prescribing clinician’s advice.
ยาอาจทำให้เลือดออกชัดหรือมากขึ้น แต่ยังอาจมีรอยโรคในทางเดินปัสสาวะซ่อนอยู่ ห้ามหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ผู้สั่ง
Does a normal ultrasound rule out bladder cancer?Ultrasound ปกติตัดมะเร็งกระเพาะปัสสาวะได้หรือไม่?
No. Ultrasound can detect some abnormalities but may miss small or flat lesions. The need for cystoscopy and upper-tract imaging depends on the clinical situation.
ไม่ได้ Ultrasound พบความผิดปกติได้บางชนิด แต่อาจพลาดรอยโรคขนาดเล็กหรือแบนราบ ความจำเป็นในการส่องกล้องและตรวจทางเดินปัสสาวะส่วนบนขึ้นกับบริบทของผู้ป่วย
Why is cystoscopy used?ทำไมต้องส่องกล้องกระเพาะปัสสาวะ?
It lets the urologist directly inspect the urethra and bladder lining, areas that cannot always be cleared by urine tests or imaging alone.
การส่องกล้องช่วยให้แพทย์เห็นเยื่อบุท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะโดยตรง ซึ่งการตรวจปัสสาวะหรือภาพถ่ายเพียงอย่างเดียวอาจตัดโรคได้ไม่หมด
Can an enlarged prostate cause blood in urine?ต่อมลูกหมากโตทำให้ปัสสาวะเป็นเลือดได้หรือไม่?
Yes, BPH can cause bleeding, but it should be diagnosed only after appropriate evaluation rather than assumed from age or urinary symptoms.
เป็นได้ แต่ควรวินิจฉัยหลังการประเมินที่เหมาะสม ไม่ควรสรุปว่าเกิดจากต่อมลูกหมากโตเพียงเพราะอายุหรือมีอาการปัสสาวะร่วมด้วย
When should I go to an emergency department?เมื่อใดควรไปห้องฉุกเฉิน?
Go urgently for inability to urinate, heavy ongoing bleeding or large clots, faintness, fever or severe illness, major trauma, or severe flank pain—especially with one kidney or impaired kidney function.
ควรไปทันทีเมื่อปัสสาวะไม่ออก เลือดออกมากต่อเนื่องหรือลิ่มเลือดก้อนใหญ่ หน้ามืด ไข้หรือป่วยมาก อุบัติเหตุรุนแรง หรือปวดสีข้างมาก โดยเฉพาะผู้มีไตข้างเดียวหรือไตทำงานผิดปกติ
References เอกสารอ้างอิง
- European Association of Urology. Non-muscle-invasive Bladder Cancer Guidelines — Diagnosis. EAU guideline.
- American Urological Association. Medical Student Curriculum: Hematuria. AUA educational guidance.
- American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Hematuria. ACR guideline.
- American Urological Association and Society of Urodynamics, Female Pelvic Medicine & Urogenital Reconstruction. Microhematuria Guideline (2025 amendment). AUA/SUFU guideline.
